काभ्रेपलाञ्चोक।आफ्नो गाउँ, आफ्नो माटो र आफ्नो परिवारभन्दा टाढा गएर भविष्य खोज्ने नेपाली युवाको कथा नयाँ होइन। राम्रो जीवनको सपना बोकेर हजारौँ युवा हरेक वर्ष विदेशिन्छन्। कोही सफलताका कथा लिएर फर्किन्छन् भने कोही निराशा र पीडाका अनुभव बोकेर। यिनै हजारौँ कथाका पात्र मध्ये एक हुन् ज्ञान बहादुर तामाङ, जसले वैदेशिक रोजगारीको कठिन यात्रा पार गर्दै अन्ततः आफ्नै देशमा आत्मनिर्भर जीवनको बाटो रोजे।
ज्ञान बहादुर तामाङको जीवन पनि अन्य धेरै नेपाली युवाजस्तै आर्थिक अभाव र पारिवारिक जिम्मेवारीबीच हुर्किएको थियो। परिवारको आर्थिक अवस्था बलियो थिएन। घरको आवश्यकता बढ्दै थियो, तर आम्दानीका स्रोत सीमित थिए। परिवारलाई सहयोग गर्ने, आर्थिक अवस्था सुधार्ने र भविष्यलाई सुरक्षित बनाउने चाहनाले उनलाई पनि एक दिन आफ्नो देश छोड्न बाध्य बनायो।
त्यसपछि सुरु भयो वैदेशिक रोजगारीको यात्रा।
करिब चारदेखि पाँच वर्षसम्म उनले विदेशमा रहेर काम गरे। नयाँ देश, नयाँ वातावरण र नयाँ चुनौतीहरूसँग जुध्नु उनका लागि सजिलो थिएन। परिवारको साथ छोडेर हजारौँ किलोमिटर टाढा बस्नुपर्दा मनमा अनेक पीडा र चिन्ता हुन्थे। बिहानदेखि रातिसम्मको कठिन श्रम, समयको चाप र भविष्यप्रतिको अनिश्चितताबीच उनले दिनहरू बिताए।
विदेशमा रहँदा आर्थिक आम्दानी त भयो, तर मनभित्रको खालीपन कहिल्यै भरिएन। आफ्नो गाउँघर, परिवार, साथीभाइ र जन्मभूमिको सम्झनाले उनलाई बारम्बार तानिरह्यो। परदेशमा बसेर उनले बुझ्दै गए कि पैसा कमाउन सकिएला, तर आफ्नै माटोमा काम गर्दाको सन्तुष्टि र अपनत्व त्यहाँ भेटिँदैन।
उनी भन्छन्, 'मेहनत जहाँ गरे पनि उस्तै हो। पसिना विदेशमा बगाए पनि थकान उस्तै लाग्छ, नेपालमा बगाए पनि उस्तै। तर आफ्नै देशका लागि गरिएको मेहनतको अनुभूति फरक हुन्छ।'
यही सोचले उनको जीवनमा नयाँ मोड ल्यायो।
विदेश बसाइँका क्रममा उनले केवल पैसा मात्र कमाएनन्। उनले अनुशासन सिके, समयको महत्व बुझ्न सिके, निरन्तर मेहनतको मूल्य महसुस गरे र आत्मनिर्भर बन्ने सोच विकास गरे। यी सिकाइहरू नै पछि उनको जीवन परिवर्तन गर्ने आधार बने।
समय बित्दै जाँदा उनले विदेशमै बसिरहनेभन्दा आफ्नै देश फर्केर केही गर्ने निर्णय लिए। यो निर्णय सजिलो थिएन। धेरैले उनलाई विदेशको कमाइ छोड्नु मूर्खता भएको बताए। कतिपयले फेरि विदेश जान सुझाव दिए। तर उनको मनले भने आफ्नै माटोमा सम्भावना खोज्न थालिसकेको थियो।
स्वदेश फर्किएपछि उनले नयाँ सुरुवात गरे।
उनले बुद्धचित्तका बिरुवा उत्पादन र बिक्री गर्ने काममा हात हाले। व्यवसाय सुरु गर्दा अनेक चुनौती थिए। बिरुवा उत्पादन गर्नु, त्यसको हेरचाह गर्नु, उपयुक्त बजार खोज्नु र ग्राहकको विश्वास जित्नु सजिलो काम थिएन। कहिलेकाहीँ मेहनतअनुसार परिणाम नआउँदा निराशा पनि हुन्थ्यो। तर उनले आफ्नो लक्ष्य छोडेनन्।
उनलाई विश्वास थियो कि निरन्तर प्रयासले एक दिन सफलता अवश्य दिन्छ।
यही विश्वासका साथ उनले कामलाई निरन्तरता दिए। बिस्तारै उनको मेहनतले फल दिन थाल्यो। बुद्धचित्तका बिरुवाको उत्पादन बढ्न थाल्यो, ग्राहकको विश्वास पनि बढ्दै गयो। उनको कामले स्थानीय स्तरमा पहिचान पाउन थाल्यो।
बुद्धचित्तको व्यवसायसँगै उनले कृषि पेशालाई पनि व्यवस्थित रूपमा अघि बढाए। आफ्नै खेतबारीमा विभिन्न खेतीपाती गर्न थाले। स्थानीय माटो, मौसम र उपलब्ध स्रोतसाधनको उपयोग गर्दै कृषि कार्यलाई व्यावसायिक रूप दिन थाले। कृषिमा सम्भावना देखेपछि उनले यसलाई आम्दानीको महत्वपूर्ण आधार बनाउने प्रयास गरे।
त्यतिमात्र होइन, उनले बाख्रापालन व्यवसाय पनि सुरु गरे। एउटै आम्दानीको स्रोतमा निर्भर हुनु जोखिमपूर्ण हुने बुझाइका साथ उनले कृषि र पशुपालनलाई सँगसँगै अघि बढाए। बाख्रापालनबाट नियमित आम्दानी हुन थालेपछि परिवारको आर्थिक अवस्था थप मजबुत बन्दै गयो।
उनका अनुसार कृषि र पशुपालनलाई सँगसँगै अघि बढाउँदा जोखिम कम हुन्छ, आम्दानीका स्रोत बढ्छन् र आत्मविश्वास पनि वृद्धि हुन्छ। यही कारणले उनी अहिले खेतीपाती, बुद्धचित्तका बिरुवा उत्पादन र बाख्रापालनलाई एकीकृत रूपमा सञ्चालन गरिरहेका छन्।
आज ज्ञान बहादुर तामाङ आफ्नै गाउँमा, आफ्नै परिवारको साथमा सम्मानजनक र आत्मनिर्भर जीवन बिताइरहेका छन्। बिहान आफ्नै खेतबारीमा काम गर्नु, दिनभर आफ्नो व्यवसाय सम्हाल्नु र साँझ परिवारसँग बसेर समय बिताउनु नै उनको जीवनको सबैभन्दा ठूलो खुसी बनेको छ।
उनका लागि सफलता भनेको केवल धेरै पैसा कमाउनु मात्र होइन। आफ्नै पसिनाले कमाएको आम्दानी, परिवारको साथ, मानसिक सन्तुष्टि र समाजमा सम्मानका साथ बाँच्न सक्नु नै वास्तविक सफलता हो।
उनी गर्वका साथ भन्छन्, 'विदेशको पैसाभन्दा स्वदेशको सन्तुष्टि ठूलो हुँदो रहेछ।'
ज्ञान बहादुर तामाङको जीवनकथा आज वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर स्वदेशमै केही गर्न चाहने युवाहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। अवसर खोज्न विदेश जानु गलत होइन, तर अवसर सिर्जना गर्न आफ्नै देशमा पनि सकिन्छ भन्ने उदाहरण उनले प्रस्तुत गरेका छन्।
उनको यात्राले यदि सही सोच, मेहनत, धैर्य र आत्मविश्वास छ भने सफलता केवल विदेशमा मात्र होइन, आफ्नै माटोमा पनि फुल्न सक्छ भन्ने एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ । यदि सही सोच, मेहनत, धैर्य र आत्मविश्वास छ भने सफलता केवल विदेशमा मात्र होइन, आफ्नै माटोमा पनि फुल्न सक्छ। आत्मनिर्भर बन्नका लागि ठूलो पूँजीभन्दा ठूलो सोच र निरन्तर प्रयास आवश्यक हुन्छ। यही सोच र संघर्षले आज ज्ञान बहादुर तामाङलाई स्वदेशमै सफल, आत्मनिर्भर र सन्तुष्ट जीवनको उदाहरण बनाएको छ।
