.jpeg)
कञ्चनपुर। महेन्द्र राजमार्गको पश्चिम खण्डमा पर्ने कञ्चनपुरको झलारी बजारबाट झण्डै एक किलोमिटर दक्षिण लागेपछि एउटा निर्माणाधीन अधुरो घर देखिन्छ। कालिका माध्यमिक विद्यालय नजिकै रहेको त्यही घरको एउटा सटरमा धुलो र घामसँग जुध्दै ६० वर्षीया जुगिया देवी डगौरा ग्राहकका लागि चटपटे तयार पारिरहेकी भेटिन्छिन्।
उनको हातको सीप र व्यापार त पुरानै हो, तर अहिले जुगिया देवीको परिचयमा एउटा ओजिलो विशेषण थपिएको छ 'देशको कृषिमन्त्रीकी आमा'। बालेन शाहको नेतृत्वमा सरकार गठन भई उनकी माइली छोरी गीता चौधरी मन्त्री बनेपछि यो सामान्य आँगनमा अचेल मानिसहरूको चहलपहल बाक्लिएको छ। तर, जुगिया देवीको मनमा भने उत्साहभन्दा बढी छोरीले बोकेको जिम्मेवारीको चिन्ता देखिन्छ।
जुगिया देवीको माइती पुस्ता 'कमलरी' थियो। गरिबी र अभावका कारण अरूको घरमा श्रम बेच्नुपर्ने त्यो विवशता जुगियाले आफ्नै बुवा-आमाको जीवनमा नजिकबाट देखिन्। बिहेअघि उनी आफैँ पनि अरूको घरमा भाँडा माझ्न जान्थिन्। विवाहपछि उनले 'कमलरी' बस्नु नपरे पनि ऐलानी जग्गा कमाउन उनका ससुराले गरेको दुःख र सङ्घर्षका कथा सुन्दै उनले जीवनका उकाली-ओराली काटिन्। अभावकै बीच उनले छोराछोरी हुर्काइन्, तर छोरी गीताको स्वभाव भने सानैदेखि विद्रोही र प्रगतिशील थियो।
सुदूरपश्चिमको त्यो ग्रामीण परिवेश, जहाँ छोरीहरूको आवाज घरको चौघेराभित्रै सीमित गरिन्थ्यो, त्यहाँ गीताले समाजको पुरातन सोचलाई चुनौती दिइन्। एक पटक उनले हलो जोतिन्, जसका कारण उनले वर्षौँसम्म सामाजिक व्यङ्ग्य र 'ट्रोल' को सिकार हुनुपर्यो। तर, त्यही आँट नै उनलाई काठमाडौँसम्म पुर्याउने ऊर्जा बन्यो। १४ वर्षअघि बुवासँग पहिलोपटक काठमाडौँ ओर्लिंदा सहरका गल्ली र भीडभाड उनका लागि अनौठा थिए। भक्तपुरको दधिकोटमा कानुन कलेज खोज्न बुवा-छोरीले पूरै एक दिन भौँतारिनु परेको थियो।
प्रवेश परीक्षामा नाम निस्कँदा गीता खुसीले गद्गद थिइन्, तर बुवा जयरामको अनुहारमा भने खुसीसँगै छोरी पढाउने खर्च जुटाउने पीर थियो। त्यही सङ्घर्षका बीच गीताले कानुनमा स्नातकोत्तर (LLM) गरिन्, अधिवक्ता बनिन् र आफ्नो राजनीतिक यात्राको जग बसाइन्। तिनै अभावमा हुर्किएकी छोरी आज देशको शासनसत्ताको महत्त्वपूर्ण ठाउँमा पुगेकी छिन्। आमा जुगियालाई मन्त्रीको काम-कर्तव्यको प्राविधिक ज्ञान नभए पनि छोरी 'देशको ठूलो मान्छे' भएकोमा गर्व छ, तर त्यो पदले ल्याउने जिम्मेवारीको भारी कति गह्रुँगो हुन्छ भन्ने उनलाई आभास छ।
मन्त्री गीता चौधरीका अगाडि अहिले चुनौतीका पहाडहरू छन्। समानुपातिक कोटाबाट सांसद बने पनि उनले आफ्ना मतदातालाई देखाएका सपनाहरू अहिले उनको नैतिक दबाब बनेका छन्। देशभरका हजारौँ किसानको समस्या समाधान गर्ने, बिचौलियाको अन्त्य गर्ने र भूमिहीनका मुद्दालाई सम्बोधन गर्ने ऐतिहासिक अवसर उनीसँग छ। उनको काँधमा केवल पदको प्रतिष्ठा मात्र छैन, आफूजस्तै अभावमा बाँचेका 'भुइँमान्छे' हरूको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने जिम्मेवारी पनि छ।
झलारीको त्यो अधुरो घरमा बसेर चटपटे बेचिरहेकी आमाको सपना र गाउँलेको उत्साह तब मात्र सार्थक हुनेछ, जब मन्त्री चौधरीले बोकेको जिम्मेवारीको भारीले हजारौँ किसानको जीवन हलुङ्गो बनाउनेछ। नयाँ मन्त्रीको यो कार्यकाल केवल पदको तामझाममा होइन, वास्तविक परिवर्तनको जगमा सफल होस् भन्ने कामना अहिले सिंगो सुदूरपश्चिमले गरिरहेको छ।
